Persoonlijk Leiderschap

In de wereld van training en coaching is Persoonlijk Leiderschap een veelgebruikte termen. Het gaat dan om het jezelf leiden in jouw leven. Persoonlijk Leiderschap kun je zien als de stap die voorafgaat aan het leiden van anderen. Immers, als je jezelf niet kunt leiden, hoe kun je anderen -je collega’s, je team, je gezin, je organisatie- dan leiden?

Ik zie Persoonlijk Leiderschap vooral als het bewust kiezen voor de weg die leidt naar een leven in vrijheid, liefde en groei. Geluk is dus een keus, zou je kunnen zeggen.

Hoe mooi is in dit verband de uitspraak van Viktor Frankl, holocaust-overlever, psychiater en neuroloog. Hij zegt: “Between stimulus and response there is a space. In that space is our power to choose our response. In our response lies our growth and our freedom.”

Bewustzijn

Frankl’s boodschap is niet alleen mooi maar ook moeilijk. Het vraagt bewustzijn, moed en het vermogen om de consequenties van onze keuzes te accepteren. Leven naar deze wijsheid is onlosmakelijk verbonden met het hebben van aandacht voor wat je automatisch doet. Zonder aandacht is het niet mogelijk om waar te nemen wat er in en om je heen gebeurt. Zonder aandacht is het niet mogelijk om afstand te nemen van jezelf en vanuit die afstand naar jezelf te kijken. Zonder aandacht is het niet mogelijk om oordelen over jezelf, anderen, de situatie uit te stellen.

Wij mensen zitten vol met herinneringen, ervaringen, gedachten, gevoelens en (voor-)oordelen die onze waarnemingen kleuren. Dit belemmert ons in het onbevangen kijken naar onszelf en anderen. Vaak gebeurt dit volgens bepaalde patronen. Die patronen sturen in belangrijke mate ons gedrag aan. Dat gebeurt vooral onbewust. Het leren aandacht geven aan deze onbewuste patronen biedt meer keuzevrijheid. Hoe beter het je lukt om je oordeel uit te stellen, hoe beter je kan leren kijken en luisteren naar de hardnekkige patronen die spelen tussen jou en anderen.

 

Daarvoor is het nodig om tot rust te komen en bewust stil te staan bij jezelf, te stoppen met alle activiteiten die afleiden van dat bewustzijn. Gecoacht worden in mijn praktijk in de bossen van Huis ter Heide is een nadrukkelijke uitnodiging om dat te doen. Je laat de drukte van het dagelijks leven even achter je. En zodra je hier over de drempel stapt, word je omarmd door aandacht, stilte en rust.

Ont-wikkelen

Als coach zie ik het als mijn opdracht te achterhalen wat jou tegenhoudt om de door jou gewenste versie van jezelf te leven. Die opdracht vertalen we samen in een coachvraag, of anders gezegd, een ontwikkelvraag. Daarbij neem ik het woord ont-wikkelen heel letterlijk. We verwijderen de wikkels rondom jouw bewustzijn. Totdat we op de laag zijn waar het antwoord op jouw vraag gevonden wordt. We gaan daarbij zo ver als mogelijk en niet verder dan nodig is. Daarnaast verspil ik geen tijd aan pogingen om er iets in te stoppen wat je niet hebben meegekregen; we werken aan en met wat er al wèl is.

 

Om te bepalen wat ik voor je kan doen, kijk ik altijd eerst op welk niveau jouw coachvraag zich bevindt. Ik gebruik hiervoor het model van Gregory Bateson en Robert Dilts waarin we zes niveaus onderscheiden waarop mensen denken, leren en veranderen. In de literatuur wordt dit model meestal weergegeven met een piramide. Ik gebruik hier de metafoor van een blokkentoren.

Niveaus van verandering

Wanneer iemand een coach zoekt, is dat vaak omdat de blokkentoren niet stevig staat of zelfs dreigt om te vallen. Er is dan geen alignment en dit is veelal een teken dat er iets mis is met de manier waarop de blokjes op elkaar zijn gestapeld. Zodra ik weet op welk niveau jouw vraag speelt, weet ik ook dat ik minstens één en soms meerdere blokjes lager moet zoeken naar een oplossing. Daar ligt het blokje niet goed.

Zodra er dan op die laag antwoorden komen, wordt het mogelijk ze te vertalen naar de blokjes erboven (gedrag en omgeving) en herstelt het evenwicht zich. Alle niveaus werken weer samen en ondersteunen elkaar in de door jou gekozen omgeving. Je hebt gevonden wat je zocht. Vaak is dat vrijheid, helderheid, vertrouwen, energie, balans of rust.

 

Voorbeelden van vragen gekoppeld aan de afzonderlijke veranderniveaus:

  1. Omgeving
    1. Waar werk ik, wanneer en met wie?
    2. Waar reageer ik op?
  2. Gedrag
    1. Wat doe ik?
    2. Waarmee vul ik mijn dagen/weken?
  3. Vaardigheden
    1. Wat is mijn kracht?
    2. Waar ben ik ècht goed in?
  4. Waarden, overtuigingen
    1. Wat vind ik belangrijk in mijn leven?
    2. Wat heb ik nodig om me goed te (blijven) voelen?
  5. Identiteit
    1. Wie of wat ben ik?
    2. Wie of wat wil ik zijn?
  6. Missie, zingeving
    1. Waarom doe ik wat ik doe, wat drijft mij?
    2. Wat wil ik nalaten?