Voorbeelden coachvragen
Ik kan me niet herinneren dat iemand mij ooit heeft benaderd met de vraag: "Hoe ontwikkel ik mijn persoonlijk leiderschap?" Dat is vooral HR-taal. Wel vertellen mensen mij hoe ze vastlopen, waar ze last van hebben, waar ze naar verlangen. Ze willen dan weten hoe het effectiever kan. Dat is het niveau van gedrag en vaardigheden. Na enig doorvragen blijkt het antwoord meestal op een dieper niveau te liggen.
Een cliënt heeft bijvoorbeeld moeite met het spreken voor grotere groepen. Spanning neemt het dan over. Hij gaat warrig, wollig praten en hij kan zelfs helemaal blokkeren. Ik heb gezien dat mensen in die gevallen naar een Presentatietraining werden gestuurd (vaardigheidsniveau). Soms is dat de oplossing. Echter, vaak moeten we verder kijken. Zo kan het zijn dat deze persoon de eigen behoeften -bijvoorbeeld aan duidelijkheid, bevestiging, structuur, focus- onvoldoende herkent waardoor negatieve emoties het roer overnemen (niveau van waarden, overtuigingen). Of dat een stem uit het verleden zegt dat iemand het niet waard is om gehoord te worden (niveau van identiteit). Het kan ook nog zijn dat iemand in een functie of een rol zit die niet aansluit bij het waarom deze persoon op aarde is (niveau missie).
Ik heb me gespecialiseerd in het werken op de drie diepste niveaus omdat daar in mijn ervaring de duurzame antwoorden op veel coachvragen besloten liggen. Antwoorden die jou helpen inzien wie je bent en wat de oorsprong is van je gedrag. Hoe helderder je dat gaat zien, hoe meer vrijheid en groei je zult ervaren in je persoonlijke en je professionele leven.
Hieronder lees je voorbeelden van ontwikkelvragen die cliënten mij voorlegden.
Hoe kan ik mijn emoties zodanig beïnvloeden dat zaken niet meer uit de bocht vliegen?
Ik doe veel op mijn gevoel. Hier is op zich niets mis mee. Maar op momenten dat emoties een grote(re) rol gaan spelen, daalt mijn effectiviteit. Dan word ik heel gefocust, star, ga ik de strijd aan door allerlei argumenten aan te dragen, wat leidt tot felle discussies. Dit gebeurt met name als ik me niet serieus genomen voel. Deze incidenten kosten veel energie. Soms slaap ik er slecht van. Na afloop kan ik er wel over praten, maar helaas is het kwaad dan al geschied. Ik wil leren mijzelf effectiever te beïnvloeden; bewust aan de knoppen zitten van mijn eigen emoties.
Resultaat: Dankzij het ontwikkelen van mijn emotionele intelligentie ben ik een geloofwaardiger leider.
Hoe voorkom ik dat angst mij blokkeert?
Ik zit nu bijna twee jaar in het High Potential programma van een Nederlandse multinational. Alles verloopt volgens plan. Ik leer heel veel en maak mooie stappen. Het geluk lacht me toe. Maar er is één ding waar ik telkens weer tegenaan loop. Als ik zonder voorbereiding groepen moet toespreken, bijvoorbeeld in een vergadering of voor een grote zaal, dan kan ik totaal bevangen raken door angst. Het koude zweet breekt me dan uit, mijn hersens lijken te blokkeren en ik word licht in mijn hoofd. Ik heb begrepen dat mijn omgeving er niet veel van merkt, maar ik wil hier absoluut vanaf. Op het niveau waar ik naartoe wil groeien, mag zoiets geen probleem zijn.
Resultaat: Ik zie waarom ik blokkeer en juist daarom gebeurt het niet meer.
Hoe temper ik de perfectionist in mij? Want een beetje perfect bestaat niet...
Ik ben een perfectionist. Altijd al geweest. Het zit in mijn aard om overal de dingen te zien die nòg beter kunnen. Bij mijzelf. En bij anderen. Daardoor ben ik een hele harde werker en dat heeft mij inmiddels veel goeds opgeleverd. Maar ik begin ook te merken dat het me heel veel energie kost. Want ik ben nooit klaar. Ook heeft het effect op mijn relaties met mensen. Toen een collega zei: "Kun jij nou nooit eens zien wat er al wèl is?" schrok ik daar erg van. Met behulp van coaching wil ik leren om milder en positiever in het leven te staan.
Resultaat: Ik voel rust omdat ik met minder oordelen en meer compassie kijk naar mijzelf en mijn omgeving.
Hoe praat je over dingen die je niet ziet maar wel voelt en die soms enorm in de weg zitten?
In gesprekken met mijn klanten en medewerkers gebeurt er bij mij van binnen vaak veel wat ik niet uitspreek. Bij hen is dat ongetwijfeld ook zo. Rationeel weet ik dat het de kwaliteit van mijn contacten ten goede komt als ik dat niveau bewust opzoek. Maar ik vind het ook eng. Misschien maak ik wel iets los wat niet meer te stoppen is. Ik wil leren hoe ik daarmee om kan gaan op een manier die bij mij past en waar ik me zeker bij voel.
Resultaat: Ik durf gevoelens bespreekbaar te maken zonder bang te zijn dat de situatie uit de hand loopt.
Is dit nou een midlife crisis?
Soms hoor ik erover bij anderen. En nu overkomt het ook mij. Ik heb alles wat ik mij kan wensen. Een lieve vrouw, twee gezonde kinderen, een mooi huis, auto, bootje en twee, soms drie keer per jaar met vakantie. Ik werk hard en mijn organisatie is tevreden over wat ik doe. En toch zit er sinds een tijdje iets te knagen. Kabbelt mijn leven zo door tot mijn pensioen over vijftien jaar? Is dit alles en moet ik domweg leren accepteren? Of is er méér uit te halen?
Resultaat: ik voel nieuwe energie omdat ik het kompas naar mijn toekomst opnieuw heb geijkt.
How to deal with loneliness at the top?
Er is een groeiend verschil tussen wat ik doe en wie ik diep van binnen wil zijn. Ik word me daar steeds bewuster van. Het voelt alsof ik mijzelf verloochen. Dit maakt me soms boos en onzeker. Ik wil leren zijn wie ik ècht ben, maar ik weet niet wat ik moet doen om dat te bewerkstelligen. Als directeur is het soms lonely at the top. Een stem in mij zegt dat een leider dit soort vragen zèlf moet kunnen beantwoorden. Maar in m’n eentje kom ik er niet uit…
Resultaat: Ik durf te zijn wie ik ben.
Wat maakt dat ik soms ineens weer dat kleine meisje ben?
Ik zit in het directieteam van onze organisatie. Ik heb inmiddels veel bereikt. En toch kan ik soms worden overvallen door het gevoel dat ik minderwaardig ben. Ik weet dat dit iets is van vroeger. In mijn huidige omgeving is er niemand die mij in die positie plaatst. Er is sprake van respect en gelijkwaardigheid. Desondanks stap ik soms toch in die valkuil. Als een reflex. Maar wel een reflex die overbodig is geworden. Ik wil leren de situaties waarin dit gebeurt vòòr te zijn en effectief te handelen in plaats van dicht te slaan en me weer dat kleine meisje te voelen.
Resultaat: Ik voel me een gelijkwaardig lid in ons managementteam en heb dat kleine meisje ‘met vakantie gestuurd’.
Hoe klaar ik deze klus terwijl ik zèlf pas anderhalf jaar leidinggeef?
Ten gevolge van een reorganisatie is de helft van mijn team overgeplaatst en heb ik er mensen uit twee andere teams bijgekregen. Oud en jong, rijp en groen, alles door elkaar. Mijn voornaamste opdracht is om daar een zelfstandig, evenwichtig, soepel draaiend team van te maken met draagvlak voor onze opdracht en waarin mensen functioneren met vertrouwen en plezier. Dat vind ik best pittig. Ik ben pas anderhalf jaar leidinggevende en het leiderschapsontwikkelprogramma dat ik doorloop is nog niet eens afgerond. Ik wil graag praten met iemand van buiten onze organisatie over de vraag hoe ik deze klus zo goed mogelijk kan aanpakken.
Resultaat: Ik voel de moed en het vertrouwen om deze grote opdracht te vervullen.
Wat wordt mijn volgende loopbaanstap?
Ten gevolge van een koerswijziging binnen onze organisatie is de invulling van mijn functie veranderd. Hierdoor voel ik me niet meer op mijn plaats en verlies ik veel energie. Ik moet een besluit nemen, stappen zetten. Maar op basis waarvan? En waar naartoe? Ik zoek een coach die mij kan helpen zien waar mijn motivatie en mijn kracht zitten en in welke nieuwe werkomgeving die het best tot hun recht komen. Tot die tijd durf ik geen besluit te nemen.
Resultaat: Ik durf de knoop door te hakken en een volgende loopbaanstap te zetten.